Manifest ‘Waardig Ouder Worden 2.0″

Wij geloven in een samenleving waarin jong én oud zich gezien en gewaardeerd voelt. Een samenleving waarin iedereen meedoet – ook als je ouder wordt. Ouder worden betekent namelijk niet dat je een ‘voltooid leven’ hebt, maar dat er een waardevolle derde levensfase aanbreekt. Wij willen een samenleving waarin ouderen zoveel en zo lang mogelijk zelf de regie hebben, gewaardeerd worden om wie ze zijn, goede zorg en liefdevolle aandacht krijgen en een plek hebben die zij met recht thuis kunnen noemen. Dat is de samenleving die ons voor ogen staat.

De afgelopen vier jaar is er al veel gebeurd om deze samenleving dichterbij te brengen. Mede dankzij het manifest ‘Waardig ouder worden’ uit 2017. Het kabinet heeft veel van de voorstellen uit dit manifest opgenomen in het regeerakkoord van het kabinet Rutte-III.
Minister Hugo de Jonge heeft als ‘minister voor ouderenbeleid’ goede stappen gezet om de zorg voor en het welzijn van ouderen te verbeteren, bijvoorbeeld met zijn Pact voor de Ouderenzorg en actieplannen voor de verpleeghuiszorg, de zorg voor ouderen thuis en de aanpak van eenzaamheid.

Ook de publiekscampagne ‘De Waarde van Ouder Worden’ is een mooi voorbeeld van de herwaardering van die waardevolle derde levensfase.
Maar we zijn er nog niet. Op verschillende punten moet er echt nog een tandje bij. Bijvoorbeeld om voldoende betaalbare woningen te realiseren, om eenzaamheid bij ouderen te voorkomen en om te zorgen dat ouderen overal in Nederland terecht kunnen met hun levensvragen.

Hoog tijd dus voor de volgende stap naar een samenleving waarin we de waarde inzien van ouder worden. Waarin we inzien dat senioren veerkrachtig zijn en een schat aan ervaring hebben, en dat zij een belangrijke bijdrage leveren aan onze samenleving, bijvoorbeeld door het verlenen van mantelzorg en vrijwilligerswerk. De huidige coronacrisis laat helaas
zien dat ouderen soms makkelijk worden afgeserveerd als last, drempel of kostenpost.
Dat moeten we niet willen. Daarom blijven wij ons inzetten voor een samenleving waarin jong én oud een volwaardige plaats hebben en waar alle ruimte is om op een waardige manier oud te worden.

  • 1. Zet in op een brug tussen jong en oud; we hebben elkaar nodig
    De coronacrisis heeft ervoor gezorgd dat leeftijdsgroepen tegenover elkaar zijn komen
    te staan. Daarom is het belangrijk dat we met elkaar in gesprek gaan over hoe jong
    en oud dwars door alle mogelijke scheidslijnen heen elkaar kunnen blijven vinden en
    ondersteunen. We starten een brede maatschappelijke dialoog met alle generaties.
    Want in plaats van belangen tegen elkaar uit te spelen, moeten jong en oud schouder
    aan schouder staan, juist in deze tijd. Samen zijn we sterk.

  • 2. Investeer in generatiewoningen en kleinschalige concepten
    Er zijn nieuwe woonzorgconcepten nodig die ouderen langer thuis kunnen laten wonen
    en beter aansluiten bij hun wensen. Ook dit is goed voor jong én oud: bewoners van
    gemeenschappelijke woonvormen kunnen onderling meer voor elkaar betekenen,
    nieuwe kleinschalige woonvormen zorgen voor meer doorstroom op de woningmarkt
    en het verkleint de kloof tussen een eengezinswoning en het verpleeghuis. Daarom
    investeren we 1 miljard euro in (collectieve) woonvormen voor ouderen. Gemeenten
    worden verplicht voldoende ouderenwoningen te realiseren.

  • 3. Help toekomstige senioren zich voor te bereiden op de oude dag
    In de afgelopen tijd is er veel aandacht geweest voor het tegengaan van eenzaamheid.
    Nu is het tijd om meer te doen aan preventie. De overheid ontwikkelt een campagne
    ‘tijdig voorbereid op de oude dag’, met drie centrale vragen: wie staan er om mij heen,
    hoe blijf ik (financieel) gezond en waar kan ik (blijven) wonen?

  • 4. Stimuleer en beloon mantelzorgers en vrijwilligers
    Mantelzorgers zijn ondergewaardeerde steunpilaren van onze ouderenzorg. Elke
    gemeente moet een steunpunt Mantelzorg hebben dat mantelzorgers op weg helpt
    en ondersteunt. Vervangende zorg of respijtzorg moet tijdig, makkelijk en op maat
    beschikbaar zijn, zodat mantelzorgers het vol kunnen houden. Er komt een experiment
    met ‘mantelzorgsparen’: als jij uren mantelzorg biedt aan iemand buiten je eigen familie,
    kun je die later ‘terugkrijgen’ als je zelf zorgbehoevend wordt.

  • 5. Gebruik de maatschappelijke diensttijd om jong en oud bij elkaar te brengen
    De maatschappelijke diensttijd is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een plek voor
    jongeren om talentontwikkeling en ontmoeting te combineren. Dit is een prachtige
    manier om contact tussen jongeren en ouderen te bevorderen, van elkaar te leren en
    jongeren enthousiast te maken voor vrijwilligerswerk of een baan in de ouderenzorg.

  • 6. Zorg voor voldoende ontmoetingsplekken voor jong en oud
    Een plek om elkaar te ontmoeten is heel belangrijk voor een wijk en in het bijzonder
    voor ouderen. Zoals iedere Nederlander het recht heeft op toegang tot de
    openbare bibliotheek op grond van de Bibliotheekwet, komt er ook een recht op
    ontmoetingsplaatsen, dat wordt vastgelegd in de Wet maatschappelijke ondersteuning.`

  • 7. Maak Nederland dementievriendelijk
    Het is belangrijk om te investeren in dementievriendelijke gemeenten, zodat mensen
    met de ziekte van Alzheimer zo lang mogelijk mee kunnen doen aan het openbare
    leven. Juist in gezamenlijke zorg zit meerwaarde en daarom willen we investeren in
    campagnes als onderdeel van de Nationale Dementiestrategie en de website www.
    samendementievriendelijk.nl.

  • 8. Investeer in passende en palliatieve zorg
    Advance care planninghttps://www.kbocapelleaandenijssel.nl/wordpress/wp-admin/admin.php?page=newsletters-links, waarbij ouderen hun wensen met betrekking tot zorg naar het
    levenseinde bespreken, wordt standaard bekostigd als waardevol onderdeel van zorg
    aan kwetsbare ouderen. Palliatieve zorg, waar mogelijk in de thuissituatie, wordt sterker
    in de zorg verankerd en krijgt meer aandacht in de opleiding van zorgverleners. Ook
    cultuursensitieve zorg krijgt een plek binnen het zorgaanbod.

  • 9. Borg de toegang tot geestelijke verzorging
    We leggen het recht op geestelijke verzorging wettelijk vast zodat ouderen altijd ergens
    terecht kunnen met zingevingsvraagstukken. Er komt een landelijk dekkend aanbod
    van geestelijke verzorging via regionale Centra voor Levensvragen die duurzaam
    gefinancierd worden. Ook de toerusting van vrijwilligers vormt onderdeel hiervan.

  • 10. Houd oog voor de ouderenzorg in en na de coronatijd
    Bij de eerste coronagolf ging de aandacht vooral uit naar de ziekenhuiszorg en stond de
    ouderenzorg onvoldoende op het netvlies. Dit mag niet opnieuw gebeuren. Het welzijn
    van ouderen moet voorop staan en het kunnen blijven ontvangen van bezoekers is
    hierbij van grote waarde. Dit vraagt om een goed infectiepreventiebeleid en voldoende
    persoonlijke beschermingsmiddelen voor medewerkers en bezoekers. Blijvende
    aandacht is nodig voor de meest kwetsbare ouderen, hoe zij aan de samenleving
    kunnen blijven deelnemen en hoe zij goed geïnformeerd blijven.

Wij geloven in een samenleving waarin jong én oud zich gezien en gewaardeerd voelt. Een
samenleving waarin iedereen meedoet – ook als je ouder wordt. Ouder worden betekent namelijk
niet dat je een ‘voltooid leven’ hebt, maar dat er een waardevolle derde levensfase aanbreekt. Wij
willen een samenleving waarin ouderen zoveel en zo lang mogelijk zelf de regie hebben, gewaardeerd
worden om wie ze zijn, goede zorg en liefdevolle aandacht krijgen en een plek hebben die zij met
recht thuis kunnen noemen. Dat is de samenleving die ons voor ogen staat.

1. Zet in op een brug tussen jong en oud; we hebben elkaar nodig
2. Investeer in generatiewoningen en kleinschalige concepten
3. Help toekomstige senioren zich voor te bereiden op de oude dag
4. Stimuleer en beloon mantelzorgers en vrijwilligers
5. Gebruik de maatschappelijke diensttijd om jong en oud bij elkaar te brengen
6. Zorg voor voldoende ontmoetingsplekken voor jong en oud
7. Maak Nederland dementievriendelijk
8. Investeer in passende en palliatieve zorg
9. Borg de toegang tot geestelijke verzorging

Houd oog voor de ouderenzorg in en na de coronatijd