Depressie heeft verschillende oorzaken, al weten we nog niet precies hoe depressie ontstaat. We kunnen hierbij denken aan biologische, sociale en psychologische factoren.
Laten we die eens nader bekijken. Biologisch. Aanleg. We hebben blauwe ogen omdat dat in onze genen, ons erfelijk materiaal, vastligt. Als we pech hebben, beschikken we over genen die ons kwetsbaar maken voor stress. Dat betekent dat we van meet af moeten knokken om psychisch het hoofd boven water te houden.
Het kan ook voorkomen dat we voor depressie niet eens stress nodig hebben. In de genen zit al ingebouwd dat we ooit een depressie zullen krijgen. Sommige genen voor ziekten zijn onverbiddelijk: als daar iets mis mee is dan krijgen we die ziekte. Of we nu veel of weinig stress ervaren.
Maar het kan ook zijn dat genen de hulp van de omgeving nodig hebben. Want ons leven wordt niet alleen bepaald door de genen en het samenspel tussen genen maar ook door het samenspel van genen en de omgeving. Zo zijn er ‘vatbaarheidsgenen’ die alleen ziekte geven als de omgeving meewerkt.
Hebben we bijvoorbeeld vatbaarheidsgenen voor hart- en vaatziekten, maar leven we een beetje sportief, roken we niet en worden we niet al te dik, dan kunnen we wellicht het tij keren en krijgen we geen hoge bloeddruk of hartfalen. Zijn we verslaafd aan friet met veel mayonaise, vet eten en bewegen we ons nauwelijks, dan geven we de vatbaarheidsgenen de kans om tot uiting te komen.
Zo is ook met depressie. Er kan een zekere aanleg voor zijn, maar risicofactoren zoals stress, moeten we zien te vermijden (als we dat natuurlijk al kunnen, want het is makkelijker gezegd dan gedaan). Dan scheren we waarschijnlijk precies langs het ravijn en ontspringen we net de dans om depressief te worden.
Maar het hangt er ook vanaf hoeveel ‘slechte’ genen we hebben. Hebben we er maar enkele, dan kunnen we nog wel tegen een stootje, maar hebben we veel slechte genen, dan kan een beetje stress al tot een depressie leiden.
Zo zijn er ook sociale en psychologische stressoren die ons het leven zuur kunnen maken en zelfs depressie kunnen veroorzaken. Stress op het werk. Ontslag. Wonen in een buurt waar je liever niet had gewoond. Ruzie met Jan en alleman. Psychologische stress ligt ook op de loer. We herkennen het allemaal wel een beetje.
Bij de tandarts in de stoel ervaren we stress en hopen we dat het gauw over is. Als we de tandarts vragen, hoe lang het nog duurt en hij zegt: ‘moeilijk te zeggen’, neemt de stress echt niet af, maar als hij zou zeggen: ‘nog twee boorrondes van zo’n 5 seconden’, dan is de stress al weer bijna voorbij.
Als de momenten van psychologische stress kortdurend zijn, valt het allemaal wel mee. Maar zo gauw de psychologische stress chronisch wordt, kan dat overgaan in een echte depressie.
terug
